กระดูกไม่ได้หยุดการเจริญเติบโตแค่ในช่วงวัยรุ่น แม้ว่าขนาดของกระดูกจะไม่มีการเปลี่ยนแปลง แต่ “มวลกระดูก” จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ตามอายุ และกระดูกจะมีมวลสูงสุด เมื่ออายุ 25-30 ปี และคงที่ไปจนถึงอายุประมาณ 40 ปี หลังจากนั้นมวลกระดูกจึงค่อยๆ ลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น โดยเฉลี่ยประมาณ 0.3-0.5% ต่อปี ดังนั้นเมื่ออายุเริ่มมากขึ้น การรับประทานแคลเซียมบำรุงข้อเข่า หรือแคลเซียมเสริมกระดูกจึงเป็นเรื่องที่สำคัญ ซึ่งในแต่ละช่วงวัยปริมาณแคลเวียมที่ควรได้รับก็จะแตกต่างกันออกไป
การรับประทานแคลเซียมให้เพียงพอในแต่ละวัน โดยสามารถแบ่งช่วงวัยได้ดังนี้
- อายุ 1-3 ปี ควรได้รับ 500 มิลลิกรัม/วัน
- อายุ 4-8 ปี ควรได้รับ 800 มิลลิกรัม/วัน
- อายุ 9-18 ปี ควรได้รับ 1000 มิลลิกรัม/วัน (เป็นวัยที่ควรได้รับแคลเซียมให้เพียงพอ เนื่องจากเป็นช่วงที่มีการสร้างกระดูก)
- อายุ 19-50 ปี ควรได้รับ 800 มิลลิกรัม/วัน
- อายุมากกว่า 51 ปีขึ้นไป ควรได้รับ 1000 มิลลิกรัม/วัน (แต่ไม่ควรเกิน 1,500 มิลลิกรัม/วัน)
อาหารจากธรรมชาติที่ช่วยเสริมสร้างแคลเซียม
- นมหรือผลิตภัณฑ์ของนม เช่น นมสด นมสดพร่องมันเนย โยเกิร์ต และชีส โดยการบริโภคนม 2 กล่องเล็กก็เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย
- ปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็ก เช่น ปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน(กระป๋อง) ปลาไส้ตันแห้ง กุ้งแห้ง และปูม้า
- ถั่วเหลืองหรือผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของถั่วเหลือง เช่น นมถั่วเหลือง เต้าหู้เหลือง และเต้าหู้อ่อน
- ผักบางชนิด เช่น ผักกะเฉด ผักคะน้า ใบชะพลู ยอดแค ยอดสะเดา
- ธัญพืชต่างๆ เช่น ข้าวโอ๊ต ข้าวสาลี ข้าวเจ้า และข้าวบาร์เลย์
ความปลอดภัยในการรับประทานแคลเซียมบํารุงเข่าที่ควรรู้
1.ความปลอดภัยในการใช้
ปริมาณที่แนะนำ
- ผู้ใหญ่ทั่วไป : 1,000–1,200 มก./วัน (รวมจากอาหาร + อาหารเสริม)
- สูงสุดอยู่ที่ : 2,000–2,500 มก./วัน (แล้วแต่ช่วงอายุ) หากได้รับมากเกินกว่านี้อาจส่งผลข้างเคียงอื่นๆ ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพได้
วิธีลดความเสี่ยงในการทานแคลเซียมบำรุงข้อเข่า
- แบ่งทานไม่เกิน 500–600 มก./ครั้ง เพื่อการดูดซึมที่ดี
- จับคู่กับวิตามินดีให้เพียงพอ (600–800 IU/วัน โดยทั่วไป) เพื่อช่วยดูดซึม
- เน้นอาหารเป็นหลัก อาหารเสริมใช้ “เติม” ไม่ใช่แทนทั้งหมด
- ดื่มน้ำเพียงพอ เพื่อลดความเสี่ยงนิ่วไต
- เลี่ยงการเสริมเกินความจำเป็น โดยเฉพาะในผู้มีโรคไต หรือได้รับแคลเซียมจากอาหารเพียงพออยู่แล้ว
2.สัญญาณเตือนที่ควรหยุดใช้และพบแพทย์
- หากได้รับแคลเซียมมากเกินไปหรือมีภาวะผิดปกติ อาจพบอาการเหล่านี้
- ท้องผูก คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร
- ปัสสาวะบ่อย ปวดเอวหรือสีข้าง (สัญญาณนิ่วไต)
- กล้ามเนื้ออ่อนแรง กล้ามเนื้อกระตุก สับสน
- หัวใจและหลอดเลือดใจสั่น หัวใจเต้นผิดจังหวะ
3.กลุ่มเสี่ยงที่ควรระวังเป็นพิเศษ
- ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง หรือไตทำงานบกพร่อง
- ผู้ที่มีประวัตินิ่วในไต (โดยเฉพาะนิ่วแคลเซียมออกซาเลต)
- ผู้ที่ใช้ยาบางชนิด เช่น ยาขับปัสสาวะกลุ่ม thiazide, ฮอร์โมนไทรอยด์, ยาปฏิชีวนะบางชนิด เพราะอาจเกิดปฏิกิริยากับแคลเซียม
- ผู้ที่ได้รับวิตามินดีโดสสูงพร้อมกับแคลเซียม อาจเสี่ยงภาวะแคลเซียมสูงในเลือดได้ง่ายขึ้น
4.แนวทางการเสริมแคลเซียมที่ปลอดภัย
- รับจากอาหารเป็นหลัก เป็นการลดความเสี่ยงที่จะได้รับแคลเซียมเกิน และยังได้สารอาหารอื่นร่วมด้วย
- ทานอาหารเสริมแคลเซียมบำรุงเข่าเมื่อขาดเท่านั้น เป็นการป้องกันไม่ให้ได้รับแคลเซียมมากเกินไป
- ตรวจเลือดถ้าต้องเสริมระยะยาว ติดตามระดับแคลเซียมและการทำงานของไต
- แจ้งแพทย์/เภสัชเมื่อใช้คู่กับยา = ป้องกันปฏิกิริยากับยาที่ลดการดูดซึมหรือเพิ่มความเสี่ยงผลข้างเคียง
แคลเซียมคือหัวใจสำคัญของข้อเข่า โดยเฉพาะในวัยสูงอายุควรได้รับแคลเซียมวันละ 1,000–1,200 มก. ส่วนวัยรุ่นและผู้ใหญ่ควรได้อย่างน้อย 800–1,000 มก.ต่อวัน แนะนำทานอาหารที่มีแคลเซียมสูง เช่น นม ปลาตัวเล็ก ผักใบเขียว เต้าหู้ หรืองาดำ หากเสริมด้วยแคลเซียมบำรุงข้อเข่าที่เป็นเม็ด ควรแบ่งทาน 2 มื้อ และดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อลดความเสี่ยงนิ่ว ไม่ควรทานเกินความจำเป็น และควรออกกำลังกายเสริมความแข็งแรงให้ข้อเข่าอยู่เสมอด้วยนะคะ
